IB Diploma, kısaca
IB nedir?
IB Diploma’ya kısa bir rehber: nasıl işler, nasıl notlandırılır ve sınavlarda hangi soru tipleri çıkar.
Diploma Programı
IB Diploma Programme (DP), 16–19 yaş arası öğrenciler için iki yıllık bir programdır. Dünyanın her yerinde okullarda okutulur ve dünya çapında üniversiteler tarafından tanınır.
- Altı dersi aynı anda, üç çekirdek bileşenle birlikte çalışırsın.
- Sınavlar yalnızca ezberini değil, ne kadar iyi anladığını ve açıkladığını ölçer.
Altı ders ve çekirdek
1’den 5’e kadar her gruptan bir ders alırsın. Altıncı ders 6. gruptan ya da 1–4. gruplardan ikinci bir ders olur.
- Grup 1 Dil ve edebiyat çalışmaları
- Grup 2 Dil edinimi
- Grup 3 Bireyler ve toplumlar
- Grup 4 Fen bilimleri
- Grup 5 Matematik
- Grup 6 Sanat
TOK (Theory of Knowledge, Bilgi Kuramı)
Bildiğimizi iddia ettiğimiz şeyleri nasıl bildiğimizi sorgulayan bir ders.
EE (Extended Essay, Uzun Tez)
Seçtiğin bir konuda en fazla 4.000 kelimelik kendi araştırma yazın.
CAS (Creativity, activity, service)
Sınıf dışındaki proje ve deneyimler. Not verilmez ama zorunludur.
SL ve HL
Her ders Standard Level (SL) ya da Higher Level (HL) olarak alınır. Çoğu öğrenci üç SL ve üç HL alır.
SL (Standard Level)
Yaklaşık 150 ders saati.
HL (Higher Level)
Yaklaşık 240 ders saati; ek konular ve daha zorlu sınav kâğıtları.
Notlar ve 45 puan
Her ders 1 (en düşük) ile 7 (en yüksek) arasında notlandırılır. TOK ve Extended Essay birlikte en fazla 3 puan daha ekleyebilir.
- Altı ders × 7 = 42, artı çekirdekten 3: en fazla 45 puan.
- Diploma için, diğer koşulların yanında, en az 24 puan gerekir.
- Grup 1 Dil ve edebiyat çalışmaları7
- Grup 2 Dil edinimi7
- Grup 3 Bireyler ve toplumlar7
- Grup 4 Fen bilimleri7
- Grup 5 Matematik7
- Grup 6 Sanat ya da 1–4. gruplardan başka bir ders7
- Core TOK ve Extended Essay+3
Sınavlar ve iç değerlendirme
Bir dersteki notun iki tür çalışmadan gelir.
Dış sınavlar
İki yılın sonunda yazılı sınav kâğıtları (Paper 1, Paper 2…); IB değerlendiricileri notlandırır. Çoğu okulda mayısta, bazılarında kasımda yapılır. Sanat dersleri yazılı sınavla değil, dönem içi çalışmalarla değerlendirilir.
İç değerlendirme (IA)
Araştırma, sözlü sınav ya da proje gibi dönem içi çalışmalar. Öğretmenin notlandırır, IB notları denetler (moderation). Derse göre genellikle notun %20–30’unu oluşturur.
Command term’ler
Her sınav sorusu bir command term (komut terimi) ile başlar. Değerlendiricinin nasıl bir cevap istediğini söyler. Puan da ne kadar yazacağını söyler: 2 puanlık bir Define için bir cümle yeter, 15 puanlık bir Evaluate tam bir tartışma ister.
- Define
- Tam anlamını ver.
- Describe
- Ayrıntılı anlat.
- Explain
- Nedenlerini ver.
- Analyse
- Temel parçalarına ayır.
- Evaluate
- Güçlü ve zayıf yönleri tart, sonra karar ver.
- Discuss
- Lehte ve aleyhte, dengeli bir bakış sun.
- Calculate
- Sonucu bul, işlemlerini göster.
- To what extent
- Ne ölçüde doğru olduğunu kanıtla değerlendir.
Soru tipleri
Her dersin kendi sınav kâğıtları var, ama soruların çoğu bunlardan biridir.
Çoktan seçmeli
Dört seçenekten birini seç. Fen derslerinde Paper 1A çoktan seçmelidir.
Kısa cevaplı ve yapılandırılmış
(a), (b), (c) bölümlerinden oluşan, her bölümün kendi puanı olan soru.
Veri yorumlama
Bir grafik, tablo ya da metni oku ve sorularını cevapla; Economics Paper 2’deki gibi.
Vaka çalışması
Bir kurum hakkında daha uzun bir senaryo. Business Management Paper 1’de vakanın bir kısmı sınavdan önce yayımlanır.
Uzun cevap ve kompozisyon
Kanıtla bir argüman kuran uzun cevap; History, English ya da Economics’teki gibi.
Hesaplamalar
Matematik ve fen derslerinde işlemlerini göster: son cevap yanlış olsa bile yöntem puanı alabilirsin.
Dil sınavları
Language B ve ab initio’da bir yazma görevi (örneğin e-posta, blog ya da makale), artı okuma ve dinleme anlama.
Individual oral (bireysel sözlü)
Öğretmeninle yapılan, kaydedilen ve kriterlere göre notlandırılan sözlü değerlendirme.
TOK essay ve exhibition
IB’nin belirlediği altı başlıktan biri üzerine bir kompozisyon ve üç nesneyi bir soruya bağlayan bir sergi.
Cevaplar nasıl notlandırılır?
Değerlendiriciler her sınav kâğıdı için yazılmış bir markscheme (puanlama anahtarı) ile notlandırır.
- Kısa cevaplarda her doğru nokta, gösterilen puana kadar bir puan kazandırır.
- Uzun cevaplar ve kompozisyonlar level descriptor’larla (seviye tanımlayıcıları) notlandırılır: cevabın bütününün kalitesini tanımlayan bantlar.
İpuçları
- Her command term’in ne istediğini öğren.
- Puana bak: kısa cevaplarda her puan için yaklaşık bir net nokta.
- Dersin anahtar terimlerini tam olarak kullan.
- Her hesaplamada işlemlerini göster.
- Her gün biraz çalışmak, son gece yüklenmekten iyidir.
Bu basit bir özet. Kurallar derse göre değişir ve zamanla güncellenir; ayrıntıları okulunla kontrol et.
Ücretsiz derslerle bugün başla.
Ücretsiz başla. Kart gerekmez.
Forty5’i aç